İcra Takibi Nasıl Başlatılır? İlamsız ve İlamlı Takip
Ödenmeyen bir alacak için mahkemede dava açmadan önce, çoğu zaman doğrudan icra takibi başlatılabilir. Doğru takip yolunun seçilmesi ve takip talebinin eksiksiz hazırlanması, tahsilatın hızını ve borçlunun itiraz imkânlarını doğrudan etkiler.
Hangi takip yolu seçilmeli?
İcra ve İflas Kanunu (İİK) alacağın dayanağına göre farklı takip yolları öngörür. Yanlış yolun seçilmesi takibin iptaline ve zaman kaybına yol açabilir.
- Genel haciz yoluyla ilamsız takip: fatura, sözleşme, cari hesap, kira veya herhangi bir belgeye dayanan ya da belgesiz para alacakları için kullanılır.
- Kambiyo senetlerine özgü haciz yolu: çek, bono (senet) ve poliçeye dayanan alacaklar için daha hızlı bir yoldur.
- İlamlı takip: mahkeme kararı, hakem kararı veya ilam niteliğindeki belgelere (ör. noterde düzenlenen bazı senetler, arabuluculuk anlaşma belgesi) dayanan alacaklar için kullanılır.
- Rehnin ve ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip: alacak rehin veya ipotekle güvence altına alınmışsa önce bu yola başvurulur.
- Kiralanan taşınmazların tahliyesine ilişkin takipler: ödenmeyen kira veya tahliye taahhüdü nedeniyle tahliye istenen durumlarda kullanılır.
Takip talebi ve yetkili icra dairesi
Takip, yetkili icra dairesine yapılan takip talebiyle başlar. Talepte alacaklı ve borçlunun kimlik ve adres bilgileri, alacağın tutarı, faiz başlangıcı ve oranı ile alacağın dayanağı gösterilir. Takip bugün büyük ölçüde UYAP üzerinden elektronik olarak açılmaktadır.
Yetkili icra dairesi kural olarak borçlunun yerleşim yerindeki icra dairesidir; sözleşmeden doğan alacaklarda sözleşmenin ifa edileceği yer de yetkilidir. Ankara’da yerleşik bir borçlu için takip Ankara’daki icra dairelerinden birinde başlatılır. Yetkisiz icra dairesinde başlatılan takibe borçlu itiraz edebilir; bu nedenle yetki konusunun baştan doğru belirlenmesi gerekir.
Ödeme emri ve süreler
İlamsız takipte icra dairesi borçluya ödeme emri gönderir. Borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir ve yine yedi gün içinde borcu ödemekle yükümlüdür (İİK m.60-62). Ödeme emrinde ayrıca mal beyanında bulunma yükümlülüğü hatırlatılır.
İlamlı takipte ise borçluya icra emri gönderilir; para alacaklarında borçlu yedi gün içinde borcu ödemeli veya kanunda sayılan sınırlı sebeplerle icra mahkemesine başvurmalıdır. Kambiyo senetlerine dayalı takipte süreler farklıdır: borçlu beş gün içinde itiraz, on gün içinde ödeme yapmalıdır.
Takip kesinleşince ne olur?
Borçlu süresinde itiraz etmez veya itirazı kaldırılırsa takip kesinleşir. Bu aşamadan sonra alacaklı, borçlunun banka hesapları, araçları, taşınmazları, maaşı ve üçüncü kişilerdeki alacakları üzerine haciz isteyebilir. Haciz talebinin, ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde yapılması gerekir (İİK m.78).
Masraflar ve faiz
Takip açılırken başvurma ve peşin harç ile tebligat giderleri ödenir; tahsil harcı ise tahsilat sırasında doğar. Bu masraflar ve kanuni vekâlet ücreti nihayetinde borçluya yüklenir. Faiz, alacağın türüne göre kanuni faiz, ticari işlerde avans faizi veya sözleşmede kararlaştırılan oran üzerinden işletilir; faiz başlangıç tarihinin doğru belirlenmesi önemlidir.
Takipten önce yapılması gerekenler
- Alacağı gösteren tüm belgelerin (sözleşme, fatura, irsaliye, yazışma, banka kayıtları) toplanması
- Borçlunun güncel adresinin ve malvarlığının ön araştırması
- Gerekiyorsa borçluya ihtarname gönderilerek temerrüde düşürülmesi
- Alacak zamanaşımına uğramak üzereyse takibin gecikmeden başlatılması
- Ticari alacaklarda dava aşamasında arabuluculuk şartının göz önünde bulundurulması
Sık sorulan sorular
İcra takibi başlatmak için avukat zorunlu mu?
Hayır; alacaklı takibi kendisi de başlatabilir. Ancak takip yolunun, yetkinin, faizin ve itiraz sonrası sürecin doğru yönetilmesi, takibin sonuçsuz kalmaması için önemlidir.
Borçlunun adresini bilmiyorsam takip başlatabilir miyim?
Evet. Adres kayıt sistemi üzerinden borçlunun yerleşim yeri adresine tebligat yapılabilir; gerekli hallerde ilanen tebligat yoluna başvurulur.
İcra takibi alacağı zamanaşımından kurtarır mı?
Takip talebi zamanaşımını keser ve takip işlemleriyle yeni süreler başlar. Bu nedenle zamanaşımına yaklaşan alacaklarda takibin gecikmeden başlatılması önemlidir.
İlgili konular
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır, Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Her uyuşmazlık kendi koşullarıyla değerlendirilmelidir.