Elatmanın Önlenmesi (Müdahalenin Men’i) Davası
Malik, taşınmazına yönelik her türlü haksız müdahalenin sona erdirilmesini mahkemeden isteyebilir. Dava çoğu zaman yıkım (kal) ve ecrimisil talepleriyle birlikte açılır.
Hangi durumlarda açılır?
Malik, malını haksız olarak elinde bulunduran kişiye karşı istihkak davası açabilir ve her türlü haksız elatmanın önlenmesini isteyebilir (TMK m.683). Sık görülen örnekler:
- Komşunun sınırı aşarak duvar, çit veya yapı inşa etmesi
- Arsanın izinsiz ekilip biçilmesi ya da otopark veya depo olarak kullanılması
- Taşınmaza girişin, kapının veya yolun engellenmesi
- Paydaşlardan birinin ortak taşınmazın bir bölümüne diğerlerinin rızası olmadan yapı yapması
Süre sınırı var mı?
Tapulu taşınmazlarda mülkiyet hakkına dayanan elatmanın önlenmesi davası, müdahale sürdükçe her zaman açılabilir. Yine de gecikmek, delillerin kaybolmasına ve aşağıda anlatılan taşkın yapı tartışmalarına yol açabilir.
Taşkın yapı ve yıkım
Bir yapı sınırı aşarak komşu taşınmaza taşmışsa, komşu malik kural olarak yıkım isteyebilir. Ancak komşu taşkın yapıyı öğrendiği halde zamanında itiraz etmemişse ve taşkın yapan iyi niyetliyse, mahkeme uygun bir bedel karşılığında taşan kısma ait toprağın veya bir irtifak hakkının yapı sahibine verilmesine karar verebilir (TMK m.725). Bu nedenle itirazın yapı yükselmeden yapılması önemlidir.
Görevli ve yetkili mahkeme
Dava, taşınmazın bulunduğu yerdeki asliye hukuk mahkemesinde açılır. Paylı mülkiyette her paydaş, ortak taşınmaza yapılan müdahalenin önlenmesini tek başına isteyebilir.
Süreç
- Tapu kaydı, kadastro paftası ve varsa imar durumu belgeleri toplanır.
- Mahkeme fen bilirkişisiyle keşif yapar; müdahalenin yeri ve alanı krokide gösterilir.
- Gerekirse yapının değeri ve ecrimisil miktarı için ayrıca bilirkişi incelemesi yapılır.
- Karar kesinleşince müdahalenin önlenmesi ve yıkım icra yoluyla yerine getirilir.
Sık sorulan sorular
Komşum duvarını benim arsama taşırdı, ne yapmalıyım?
Önce tapu ve kadastro kayıtlarıyla sınırın doğru tespit edilmesi gerekir. Taşkın açıkça belirlenirse elatmanın önlenmesi ve yıkım istenebilir; komşunun iyi niyetli olup olmadığı ve itirazın ne zaman yapıldığı sonucu etkiler.
Belediyeye şikâyet etmek yeterli mi?
İmara aykırı yapılar için belediyeye başvurmak idari bir yoldur; mülkiyet hakkınızın korunması ve yıkım kararı için ayrıca mahkemeye başvurmanız gerekebilir.
İlgili konular
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır, Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Her uyuşmazlık kendi koşullarıyla değerlendirilmelidir.